# AI Act voor het MKB: wat moet je weten over de AI-verordening?

Gepubliceerd: 11 oktober 2026 · 8 min leestijd

Door [Tekin Uslu](https://www.linkedin.com/in/tekinuslu/) · Digitaalnu

De AI Act is de Europese verordening over kunstmatige intelligentie, officieel Verordening (EU) 2024/1689, gewijzigd door de AI Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026. Per 11 oktober 2026 zijn voor een MKB-bedrijf met een chatbot of ander AI-hulpmiddel drie bepalingen het eerst van belang: neem maatregelen die de AI-geletterdheid van je mensen ondersteunen (artikel 4), gebruik AI niet voor verboden praktijken (artikel 5) en laat mensen weten dat ze met AI praten (artikel 50). Dit artikel leunt op de geconsolideerde tekst op EUR-Lex van 27 juli 2026, op de tekst van de AI Omnibus zelf en op twee pagina's van de Europese Commissie. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.

In dit artikel

1. Welke rol heb jij onder de AI Act?
2. Wat vraagt artikel 4 over AI-geletterdheid na de AI Omnibus?
3. Welke praktijken verbiedt artikel 5 en wat zijn de boetes?
4. Wat moet je doen bij een chatbot volgens artikel 50?
5. Per wanneer gelden de regels en wat veranderde de AI Omnibus?
6. Wat doe je nu in de praktijk?

## Welke rol heb jij onder de AI Act?

Eerst de vraag welke rol je speelt, want de verplichtingen hangen aan een rol. De verordening definieert een aanbieder (provider) als iemand die een AI-systeem of een AI-model voor algemeen gebruik ontwikkelt, of laat ontwikkelen. Een gebruiker onder eigen verantwoordelijkheid heet deployer: een persoon of organisatie die een AI-systeem onder eigen gezag gebruikt, behalve bij persoonlijk niet-professioneel gebruik. Een AI-systeem is volgens artikel 3 een machinaal systeem dat ontworpen is om met wisselende mate van autonomie te werken en dat na ingebruikname aanpassingsvermogen kan vertonen.

Wat dat voor jou betekent, hangt af van de situatie. Volgens de definitie in artikel 3 is een deployer wie een AI-systeem onder eigen gezag gebruikt. Gebruik je een chatbot van een leverancier op je website, dan kun je onder die definitie vallen. Volgens dezelfde definitielijst is aanbieder wie een AI-systeem ontwikkelt of laat ontwikkelen. Onder welke definitie jij valt, is een beoordeling van jouw situatie. De Europese Commissie schrijft op haar pagina over het regelgevend kader dat de AI Act voor AI met minimaal of geen risico geen regels introduceert. Let daarnaast op andere wetgeving, zoals de AVG als je chatbot persoonsgegevens verwerkt. Meer daarover lees je in [AI-chatbot en de AVG](https://digitaalnu.nl/blog/ai-chatbot-en-de-avg).

## Wat vraagt artikel 4 over AI-geletterdheid na de AI Omnibus?

Artikel 4 gaat over AI-geletterdheid, en juist dit artikel is gewijzigd. In de oorspronkelijke tekst moesten aanbieders en deployers naar beste vermogen zorgen voor een voldoende niveau van AI-geletterdheid. De AI Omnibus bepaalt dat artikel 4 wordt vervangen. Per 11 oktober 2026 luidt artikel 4 lid 1 in de geconsolideerde tekst dat aanbieders en deployers maatregelen nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen bij hun personeel en bij anderen die namens hen met AI-systemen werken. Daarbij houden ze rekening met de technische kennis, ervaring, opleiding en training van die mensen en met de context waarin de systemen worden gebruikt. Nieuw is de zin dat de verplichting niet vereist dat je een bepaald niveau van AI-geletterdheid van een individu garandeert.

Het blijft wel een verplichting: lid 2 spreekt over het nakomen van de verplichting uit lid 1. Volgens datzelfde lid ondersteunen de Commissie en de lidstaten aanbieders en deployers daarbij, in het bijzonder het MKB, en publiceert de Commissie praktische voorbeelden van naleving. Op haar pagina over het regelgevend kader schreef de Commissie op 11 oktober 2026 dat de verplichtingen rond AI-geletterdheid sinds 2 februari 2025 van toepassing zijn. De tekst zegt niet hoe je de maatregelen invult. Ons praktische advies, geen eis uit de verordening: maak een lijst van je AI-hulpmiddelen, wijs per hulpmiddel aan wie het gebruikt en leg vast wat die mensen wel en niet mogen invoeren, bijvoorbeeld geen klantgegevens in een publieke tool. Noteer wat je gedaan hebt.

## Welke praktijken verbiedt artikel 5 en wat zijn de boetes?

Artikel 5 bevat de verboden praktijken. Daaronder valt het gebruik van een AI-systeem dat subliminale technieken buiten het bewustzijn van een persoon inzet, of doelbewust manipulatieve of misleidende technieken. Ook verboden is een AI-systeem dat kwetsbaarheden van een persoon of groep uitbuit vanwege leeftijd, handicap of een specifieke sociale of economische situatie. Een derde voorbeeld uit hetzelfde artikel: het afleiden van emoties van een persoon op de werkvloer en in onderwijsinstellingen, tenzij het systeem bedoeld is voor medische of veiligheidsredenen. De AI Omnibus voegt een verbod toe op AI-systemen die niet-consensuele seksueel expliciete en intieme inhoud of kindermisbruikmateriaal genereren, zoals nudify-apps. Volgens artikel 113 geldt dat nieuwe verbod vanaf 2 december 2026.

De bestaande verboden gelden volgens de Commissie sinds 2 februari 2025. Artikel 99 lid 3 bepaalt per 11 oktober 2026, ook in de geconsolideerde tekst, dat overtreding van de verboden uit artikel 5 kan leiden tot administratieve geldboetes tot 35 miljoen euro. Is de overtreder een onderneming, dan kan dat tot 7 procent van de totale wereldwijde jaaromzet van het voorgaande boekjaar zijn, als dat hoger is. Voor het MKB is artikel 99 lid 6 belangrijk: voor kleine en middelgrote ondernemingen, inclusief start-ups, geldt bij elke boete het laagste van het percentage of het bedrag als maximum. Sinds de Omnibus staat in lid 1 ook dat lidstaten bij sancties rekening houden met de belangen en de economische levensvatbaarheid van het MKB.

## Wat moet je doen bij een chatbot volgens artikel 50?

Op haar FAQ-pagina over de AI Act schrijft de Commissie dat de verordening specifieke transparantie-eisen stelt aan aanbieders of deployers van bepaalde interactieve of generatieve AI-systemen, zoals chatbots en deepfakes. Artikel 50 lid 1 schrijft voor dat aanbieders AI-systemen die rechtstreeks met mensen interacteren zo ontwerpen dat die mensen weten dat ze met een AI-systeem praten. Dat hoeft niet als het voor een redelijk geïnformeerd, oplettend en omzichtig persoon duidelijk is dat het om AI gaat. Deze bewoording staat per 11 oktober 2026 ook in de geconsolideerde tekst. De Commissie zegt het in gewone woorden: bij chatbots moeten mensen weten dat ze met een machine communiceren, zodat ze een weloverwogen beslissing kunnen nemen.

Over het moment van informeren is de tekst concreet. Volgens artikel 50 lid 5 moet de informatie duidelijk en onderscheidbaar worden verstrekt, uiterlijk bij de eerste interactie. In een chatvenster kun je daarbij denken aan een korte, zichtbare melding aan het begin van het gesprek; dat is onze praktische invulling, geen voorschrift. Artikel 50 bevat ook regels voor gegenereerde inhoud: aanbieders van AI die synthetische tekst, beeld, audio of video genereren moeten de output machineleesbaar markeren als kunstmatig gegenereerd, en deployers die deepfakes maken moeten openbaar maken dat de inhoud kunstmatig is. Voor generatieve systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, geeft de Omnibus via artikel 111 lid 4 de aanbieder tot 2 december 2026 om aan lid 2 te voldoen.

## Per wanneer gelden de regels en wat veranderde de AI Omnibus?

Dan de vraag per wanneer wat geldt. Artikel 113 bepaalt dat de verordening van toepassing is vanaf 2 augustus 2026, met uitzonderingen. Per 11 oktober 2026 gelden hoofdstuk I en II volgens dat artikel al vanaf 2 februari 2025, behalve de nieuwe verboden, die vanaf 2 december 2026 gelden. Volgens de Commissie gelden de verplichtingen voor GPAI-modellen, AI-modellen voor algemeen gebruik, sinds 2 augustus 2025. Volgens artikel 3 is aanbieder ook wie zo'n model ontwikkelt of laat ontwikkelen. De FAQ-pagina noemt 2 augustus 2026 voor artikel 50. Voor de hoogrisico-regels noemt artikel 113 nu twee data: 2 december 2027 voor systemen uit bijlage III en 2 augustus 2028 voor systemen uit bijlage I.

De AI Omnibus zelf is volgens de Commissie op 19 november 2025 voorgesteld, kreeg op 7 mei 2026 een politiek akkoord en is op 27 juli 2026 in werking getreden. De wijzigingen die voor het MKB het meest tellen, staan hierboven: een nieuwe tekst van artikel 4, een extra verbod in artikel 5, de uitgestelde hoogrisico-data en een overgangstermijn voor het markeren van gegenereerde inhoud. Voor dat markeren wijst de Commissie op de Code of Practice on Marking and Labelling of AI-generated Content, een vrijwillig hulpmiddel voor aanbieders en deployers van generatieve AI. De geconsolideerde tekst op EUR-Lex heeft zelf geen rechtskracht; bij twijfel geldt de tekst in het Publicatieblad.

## Wat doe je nu in de praktijk?

Wat doe je nu in de praktijk? Begin met een inventaris: welke AI-hulpmiddelen gebruik je, voor wie, en met welke gegevens? Bepaal per hulpmiddel of je deployer, aanbieder of beide bent. Neem maatregelen voor de AI-geletterdheid van de mensen die ermee werken en leg die vast. Controleer of niets in je gebruik lijkt op de verboden praktijken, zoals manipulatieve technieken of emotieherkenning op de werkvloer. Zorg dat elke chatbot of AI-assistent aan het begin van het gesprek duidelijk laat zien dat het om AI gaat. Koppel je AI aan je eigen systemen via een [AI-integratie](https://digitaalnu.nl/diensten/ai-integraties), neem dit dan mee in de afspraken. Deze volgorde is ons praktische advies; de verordening schrijft haar niet voor.

Vraag aan een leverancier of ontwikkelaar ook gericht naar de AI Act: wie is volgens hen aanbieder, hoe is de melding bij een chatbot vormgegeven en wat is er geregeld over gegenereerde inhoud? Bij Digitaalnu bouw je een [AI-chatbot](https://digitaalnu.nl/diensten/ai-chatbots) vanaf €2.500; spreek de vormgeving van de melding vooraf af. Meer over de praktijk lees je in [AI-chatbots voor bedrijven](https://digitaalnu.nl/blog/ai-chatbot-voor-bedrijven) en over de gegevensverwerking in [wat AI-aanbieders met je data doen](https://digitaalnu.nl/blog/wat-doen-ai-aanbieders-met-jouw-data). Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies; leg je specifieke situatie voor aan een jurist met kennis van de AI-verordening.

## Startprijzen van Digitaalnu

| Dienst | Vanaf | Doorlooptijd |
| --- | --- | --- |
| Website voor vakmensen | €750 per project | 2 weken |
| Webshop op maat | €2.500 per project | ongeveer 6 weken |
| Webapplicatie of maatwerk software | €2.000 per project | ongeveer 6 weken |
| Mobiele app | €5.000 per project | ongeveer 6 weken |
| WordPress-onderhoud | €45 per maand | doorlopend |
| Managed hosting | €25 per maand | doorlopend |

Vaste prijs vooraf, geen maximumbedrag: de definitieve prijs volgt na een gratis intakegesprek.

## Veelgestelde vragen

### Geldt de AI Act ook voor een klein bedrijf met een chatbot?

Volgens de definitie in artikel 3 is een deployer wie een AI-systeem onder eigen gezag gebruikt, behalve bij persoonlijk niet-professioneel gebruik. Gebruik je een chatbot van een leverancier op je site, dan kun je onder die definitie vallen. Voor chatbots is artikel 50 relevant: mensen moeten weten dat ze met AI praten. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.

### Wat vraagt artikel 4 over AI-geletterdheid sinds de AI Omnibus?

Per 11 oktober 2026 vraagt artikel 4 aanbieders en deployers om maatregelen te nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid van hun personeel en van anderen die namens hen met AI werken ondersteunen. De verplichting vereist niet dat je een bepaald niveau bij een individu garandeert. De oudere eis van een voldoende niveau is door de AI Omnibus vervangen.

### Moet ik melden dat mijn chatbot AI is?

Volgens artikel 50 lid 1 moeten mensen weten dat ze met een AI-systeem interacteren, tenzij dat voor een redelijk geïnformeerd, oplettend persoon duidelijk is. Volgens lid 5 gebeurt dat duidelijk en onderscheidbaar, uiterlijk bij de eerste interactie. Per 11 oktober 2026 staat die bewoording ook in de geconsolideerde tekst. Een zichtbare melding aan het begin van de chat sluit daarop aan.

### Hoe hoog zijn de boetes voor verboden AI-praktijken?

Artikel 99 lid 3 noemt voor overtreding van de verboden uit artikel 5 administratieve geldboetes tot 35 miljoen euro, of bij een onderneming tot 7 procent van de wereldwijde jaaromzet, als dat hoger is. Voor kleine en middelgrote ondernemingen geldt volgens lid 6 juist het laagste van die twee als maximum.

### Wat is de AI Omnibus en wat veranderde er?

De AI Omnibus is Verordening (EU) 2026/1744. Volgens de Commissie trad die op 27 juli 2026 in werking. Per 11 oktober 2026 heeft hij artikel 4 vervangen, een verbod op niet-consensuele intieme inhoud en kindermisbruikmateriaal toegevoegd vanaf 2 december 2026, en de hoogrisico-regels verschoven naar 2 december 2027 en 2 augustus 2028.

## Waar dit op gebaseerd is

- Europese Unie (EUR-Lex): [Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), Publicatieblad L 2024/1689 (Engelse tekst)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=OJ:L_202401689), geraadpleegd op 11 oktober 2026.
  > “Providers shall ensure that AI systems intended to interact directly with natural persons are designed and developed in such a way that the natural persons concerned are informed that they are interacting with an AI system”
  > “unless this is obvious from the point of view of a natural person who is reasonably well-informed, observant and circumspect”
  > “The information referred to in paragraphs 1 to 4 shall be provided to the natural persons concerned in a clear and distinguishable manner at the latest at the time of the first interaction or exposure.”
  > “shall ensure that the outputs of the AI system are marked in a machine-readable format and detectable as artificially generated or manipulated.”
  > “Deployers of an AI system that generates or manipulates image, audio or video content constituting a deep fake, shall disclose that the content has been artificially generated or manipulated.”
  > “the placing on the market, the putting into service or the use of an AI system that deploys subliminal techniques beyond a person's consciousness or purposefully manipulative or deceptive techniques”
  > “an AI system that exploits any of the vulnerabilities of a natural person or a specific group of persons due to their age, disability or a specific social or economic situation”
  > “to infer emotions of a natural person in the areas of workplace and education institutions, except where the use of the AI system is intended to be put in place or into the market for medical or safety reasons”
  > “Non-compliance with the prohibition of the AI practices referred to in Article 5 shall be subject to administrative fines of up to EUR 35 000 000”
  > “if the offender is an undertaking, up to 7 % of its total worldwide annual turnover for the preceding financial year, whichever is higher.”
  > “It shall apply from 2 August 2026.”
  > “'provider' means a natural or legal person, public authority, agency or other body that develops an AI system or a general-purpose AI model or that has an AI system or a general-purpose AI model developed”
  > “'deployer' means a natural or legal person, public authority, agency or other body using an AI system under its authority except where the AI system is used in the course of a personal non-professional activity;”
  > “means a machine-based system that is designed to operate with varying levels of autonomy and that may exhibit adaptiveness after deployment”
- Europese Commissie: [AI Act | Shaping Europe's digital future](https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai), geraadpleegd op 11 oktober 2026.
  > “when using AI systems such as chatbots, humans should be made aware that they are interacting with a machine so they can take an informed decision.”
  > “prohibited AI practices and AI literacy obligations entered into application from 2 February 2025”
  > “This legislative proposal (dubbed as the ' AI Omnibus ') was adopted on 19 November 2025, a political agreement was reached on 7 May 2026 and entered into force on 27 July 2026”
  > “The AI Act does not introduce rules for AI that is deemed minimal or no risk.”
  > “Prohibition of AI systems that generate non-consensual sexually explicit and intimate content or child sexual abuse material, such as AI ‘nudification' apps”
  > “the governance rules and the obligations for GPAI models became applicable on 2 August 2025”
  > “The Code of Practice on Marking and Labelling of AI-generated Content is a voluntary tool to guide providers and deployers of generative AI systems to comply with transparency obligations.”
- Europese Commissie: [Navigating the AI Act | Shaping Europe's digital future](https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/faqs/navigating-ai-act), geraadpleegd op 11 oktober 2026.
  > “the AI Act introduces specific transparency requirements on the providers or deployers of certain interactive or generative AI systems (e.g. chatbots or deep fakes).”
  > “The AI Office will issue guidelines to provide further guidance for providers and deployers on the obligations in Article 50 which will become applicable on 2 August 2026.”
  > “The prohibitions, definitions and provisions related to AI literacy apply since 2 February 2025.”
- Europese Unie (EUR-Lex): [Verordening (EU) 2024/1689, geconsolideerde tekst 02024R1689 van 27.07.2026 (Engels)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:02024R1689-20260727), geraadpleegd op 11 oktober 2026.
  > “Providers and deployers of AI systems shall take measures to support the development of AI literacy of their staff and other persons dealing with the operation and use of AI systems on their behalf, taking into account their technical knowledge, experience, education and training and the context the AI systems are to be used in”
  > “This obligation does not require providers or deployers to guarantee any specific level of AI literacy of any individual.”
  > “The Commission and the Member States shall support and facilitate the efforts of providers and deployers of AI systems, in particular SMEs, in fulfilling their obligation under paragraph 1 of this Article. For that purpose, the Commission shall publish practical examples of how to comply with that obligation”
  > “Chapters I and II shall apply from 2 February 2025, with the exception of Article 5(1), first subparagraph, points (ba) and (bb), and Article 5(1a) and (1b) which shall apply from 2 December 2026;”
  > “(i) 2 December 2027 as regards AI systems classified as high-risk pursuant to Article 6(2) and Annex III; and (ii) 2 August 2028 as regards AI systems classified as high-risk pursuant to Article 6(1) and Annex I;”
  > “Providers of AI systems, including general-purpose AI systems, generating synthetic audio, image, video or text content, that have been placed on the market before 2 August 2026 shall take the necessary steps in order to comply with Article 50(2) by 2 December 2026.”
  > “In the case of SMEs, including start-ups, each fine referred to in this Article shall be up to the percentages or amount referred to in paragraphs 3, 4 and 5, whichever thereof is lower.”
  > “The Member States shall take into account the interests of SMEs, including start-ups, and SMCs, and their economic viability when imposing penalties.”
  > “Non-compliance with the prohibition of the AI practices referred to in Article 5 shall be subject to administrative fines of up to EUR 35 000 000 or, if the offender is an undertaking, up to 7 % of its total worldwide annual turnover for the preceding financial year, whichever is higher.”
  > “This text is meant purely as a documentation tool and has no legal effect.”
- Europese Unie (EUR-Lex): [Verordening (EU) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), Publicatieblad L 2026/1744 (Engelse tekst)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=OJ:L_202601744), geraadpleegd op 11 oktober 2026.
  > “Article 4 is replaced by the following”
  > “REGULATION (EU) 2026/1744 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 8 July 2026 amending Regulations (EU) 2024/1689”

## Over de auteur

Tekin Uslu is oprichter van Digitaalnu en van moederbedrijf DigiHand (Haarlem, sinds 2009). Hij werkt sinds 2006 in data engineering, geo-informatie en IT-architectuur. [Meer over Tekin Uslu →](https://digitaalnu.nl/over-ons/tekin-uslu)

Wil je hier meer over weten?

Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek of bekijk onze diensten.

[Plan een gratis gesprek](https://digitaalnu.nl/contact) · [Bekijk onze AI-chatbot-dienst →](https://digitaalnu.nl/diensten/ai-chatbots)

## Gerelateerde diensten

- [AI-chatbot laten bouwen →](https://digitaalnu.nl/diensten/ai-chatbots)
- [AI-integraties voor je bedrijf →](https://digitaalnu.nl/diensten/ai-integraties)
- [Maatwerk software →](https://digitaalnu.nl/diensten/maatwerk-software)

## Meer over apps, ai en maatwerk software

- [AI-chatbot en de AVG: wat moet je regelen voordat je live gaat?](https://digitaalnu.nl/blog/ai-chatbot-en-de-avg)
- [Wat doen AI-aanbieders met jouw data? Training en bewaren volgens de documentatie](https://digitaalnu.nl/blog/wat-doen-ai-aanbieders-met-jouw-data)
- [Tool use en function calling uitgelegd: hoe een AI-model je systemen aanroept](https://digitaalnu.nl/blog/tool-use-en-function-calling-uitgelegd)

Laatst bijgewerkt: 11 oktober 2026

## Contact

- Telefoon: 023 230 21 42
- E-mail: info@digitaalnu.nl
- Bezoekadres: Wateringweg 1 A03, 2031 EK Haarlem
- KVK: 34315122
- Contactpagina: https://digitaalnu.nl/contact

---

Bron: https://digitaalnu.nl/blog/ai-act-voor-mkb-wat-moet-je-weten